Gökyüzünde Yapay Zeka Dönemi Başlıyor
Hava trafiği denildiğinde akla ilk gelen şeyler genellikle gecikmeler, yoğunluk ve iniş kalkış kuyruklarıdır. Ancak ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), bu tabloyu değiştirmek için önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Washington DC bölgesinin yoğun hava sahasında görev yapan hava trafik kontrolörlerine, yapay zeka destekli bir sistem yardımcı olacak. SMART adı verilen bu araç, ilk etapta başkent çevresindeki üç büyük havalimanında devreye girecek. Edinilen bilgilere göre sistemin 21 Eylül Pazartesi günü kullanıma açılması bekleniyor.
SMART Aslında Ne Yapacak?
SMART, uçuş akışlarını tahmin etmek ve olası çakışmaları önceden tespit etmek için yapay zeka modellerinden faydalanıyor. Sistem; havayolu tarifeleri, hava koşulları, havalimanı kapasitesi ve hava sahası durumu gibi operasyonel faktörleri bir arada değerlendiriyor. Amaç, FAA, havayolları ve uçak operatörlerinin aynı operasyonel resmi görmesini sağlamak. Böylece en verimli rotalar ve kalkış saatleri üzerinde uzlaşmaları kolaylaşacak. SMART'ın hedefleri arasında yakıt tüketimini azaltmak, uçuşların zamanında kalkış performansını iyileştirmek ve olumsuz hava koşulları ya da trafik sıkışıklığından çıkış sürecini hızlandırmak yer alıyor.
Havayolları Başta Tedirgin Oldu
Yeni bir teknolojinin devreye girmesi, beraberinde doğal bir belirsizlik getiriyor. Politico'nun haberine göre havayolu şirketleri, FAA'nın bu yapay zeka aracını nasıl konuşlandıracağı konusunda haftalarca kafa karışıklığı yaşadı. Ancak FAA'nın, SMART'ın hava trafik kontrolörleri veya havayolları için mevcut prosedürleri değiştirmeyeceğini, bunun yerine mevcut FAA sistemleri üzerinden "alternatif rota bilgisi" sunacağını açıklamasıyla endişeler yatıştı. Konuya yakın kaynaklar, sistemin sınırlı kapsamda başlatılmasının bilinmeyenleri azalttığını vurguluyor.
875 Milyon Dolarlık Dev Sözleşme
SMART, Boston merkezli Air Space Intelligence şirketine Haziran ayında verilen 875 milyon dolarlık (yaklaşık 43.000 TL) 12 yıllık sözleşmenin bir parçası. Sözleşme kapsamında ayrıca, Virginia'daki FAA Hava Trafik Kontrol Sistemi Komuta Merkezi'nde kullanılan mevcut sistemin yerini alacak bir Akış Yönetimi Veri ve Hizmetleri sistemi de geliştirilecek. Uzmanlar, bu yeni sistemin "belkemiği", SMART'ın ise onun üzerindeki "tahmin katmanı"nı oluşturduğunu belirtiyor. Air Space Intelligence, halihazırda Alaska Airlines gibi müşterilerle yaptığı iş birlikleri sayesinde ABD hava trafiğinin yüzde 40'ından fazlasını yönettiğini iddia ediyor. Şirketin Flyways adlı yapay zeka platformu, ABD hava sahasının 4 boyutlu dijital ikizini kullanarak trafik ve hava durumu tahminleri yapıyor.
Peki SMART hangi yapay zeka modellerini kullanıyor? Bu sorunun yanıtı henüz net değil. Eski tip deterministik modeller her seferinde aynı çıktıyı üretirken, makine öğrenmesi modelleri olasılıklara dayalı tahminler yapabiliyor. Üretken yapay zeka modelleri ise her seferinde farklı ve bazen hatalı sonuçlar üretebiliyor. Uzmanlar, SMART'ın ülke çapına yayılmadan önce sınırlı kapsamda başlatılmasının doğru bir karar olduğunu düşünüyor. Zira 29 milyon mil karelik ABD hava sahasını kapsayacak ulusal ölçekli bir sistemin bilinmeyenleri, küçük adımlarla daha yönetilebilir hale geliyor.
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yaz!