Bilim Dünyası İçin Kritik Bir Hafta
ABD'de hükümetin kapanma eşiğine geldiği şu günlerde, bilim camiası için beklenmedik bir müjde geldi. Temsilciler Meclisi, federal hükümetin Aralık ayı başına kadar finanse edilmesini sağlayan geçici bir bütçe tasarısını kabul etti. Peki bu tasarıyı bilim insanları için bu kadar özel kılan ne? İşte cevabı: Tasarı, araştırma fonlarının dağıtımını kökten değiştirecek bir yönetmeliğin uygulanmasını geçici olarak askıya alıyor.
OMB'nin Tartışmalı Planı ve Bilim İnsanlarının Tepkisi
Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin (OMB) hazırladığı yeni kurallar, bilimsel araştırmalara ayrılan federal fonların politik atamalar tarafından kontrol edilmesini öngörüyordu. Bu plana göre, politik olarak atanan yetkililer hangi projelerin finanse edileceğine karar verebilecek ve diledikleri zaman hibeleri iptal edebileceklerdi. Bilim insanları ve sağlık odaklı kuruluşlar bu planı 'bilim için felaket' olarak nitelendirerek geniş çaplı bir muhalefet başlattı. Bu muhalefetin sesi o kadar yüksek çıktı ki, iki senatör – Demokrat Patty Murray ve Cumhuriyetçi Susan Collins – bütçe tasarısına bu kuralın uygulanmasını engelleyen bir madde eklemeyi başardı.
Süreç Nasıl İşledi?
ABD'de federal hükümetin tam yıllık bütçesini zamanında geçirmek her zaman zorlu bir siyasi mücadele gerektiriyor. Bu yıl da Cumhuriyetçilerin Meclis'teki iç anlaşmazlıkları nedeniyle kendi bütçe önerilerini geçirememesi üzerine, Meclis Senato'da kabul edilen versiyonu olduğu gibi benimsedi. İşte bu noktada bilim dünyası için şans eseri bir gelişme yaşandı. Senato'nun Ağustos ayında kabul ettiği tasarıda OMB'nin tartışmalı kuralını bloke eden madde zaten yer alıyordu. Böylece Meclis'in bu tasarıyı onaylamasıyla birlikte, söz konusu kuralın uygulanması en azından 11 Aralık'a kadar engellenmiş oldu.
Geçici Zafer, Kalıcı Umut
Bu karar, bilim insanları için kalıcı bir çözüm olmasa da önemli bir siyasi sinyal niteliği taşıyor. Tasarının Senato'dan 90-6, Meclis'ten ise 370-48 gibi ezici bir çoğunlukla geçmesi, Kongre üyelerinin araştırma fonlarının politik kontrolüne sıcak bakmadığını gösteriyor. Özellikle Meclis'teki muhalefetin çoğunlukla tasarının diğer yönlerine odaklanması, bu konudaki uzlaşının ne kadar geniş olduğunu ortaya koyuyor. Bu güçlü destek, gelecekteki bütçe görüşmelerinde de benzer maddelerin eklenebileceğine dair umutları artırıyor. Bilim insanları, bu geçici zaferi kalıcı bir kazanıma dönüştürmek için önümüzdeki haftalarda Kongre üzerindeki baskıyı artırabilir.
sonunda bilim siyasetin elinden kurtuldu, yoksa bu gidişle araştırmalar hep politik doğruculuğa kurban gidecekti. umarım kalıcı olur bu karar 🔬