Dev yapay zeka veri merkezleri kurulurken, arkada birden fazla şirketin yer aldığı karmaşık bir ortaklık ağı olabiliyor. Peki bu projelerde bir sorun yaşandığında sorumluluk kime ait? New York'un Somerset kentinde bulunan Lake Mariner veri merkezinde Haziran başında çıkan bir yangın, bu sorunun cevabının ne kadar muğlak olabileceğini gözler önüne serdi.
İtfaiye 'Kör' Müdahale Etti
Henüz inşaatı tamamlanmamış binada çıkan yangında, yerel itfaiye ekipleri olaya müdahale etmekte zorlandı. Görgü tanıklarının aktardığına göre, yangın sırasında alarm çalmadı, söndürme sistemi devreye girmedi ve üç yangın musluğu da kuru kaldı. Daha da kötüsü, ekiplerin yasal olarak erişme hakkına sahip olduğu güvenlik belgelerinin de alevlerde küle döndüğü bildirildi.
Barker İtfaiye Teşkilatı Şefi Steve Matisz, ekibinin binaya "kör" bir şekilde girdiğini, kimyasalların ne olduğunu bilmeden yoğun siyah dumanla karşılaştığını belirtti. Matisz, güvenlik belgelerinin yangında yandığı iddiasına temkinli yaklaşarak, "Zor bir durumdu" dedi.
Dev Proje, Karmaşık Ortaklık Ağı
Lake Mariner tesisi, Ontario Gölü kıyısında eski bir kömür madeni arazisine inşa ediliyor. 3.2 milyar dolarlık (yaklaşık 160 trilyon TL) kampüs, New York'taki en büyük yapay zeka veri merkezi yatırımlarından biri. Ancak projenin arkasındaki şirket yapısı oldukça karmaşık:
- TeraWulf: Veri merkezini işleten ve sahibi olan şirket. Arazisini ise kendi CEO'sunun sahibi olduğu bir şirketten kiralıyor.
- Fluidstack: İngiltere merkezli yapay zeka şirketi, merkezi işletecek.
- Google: Gelecekte yüzde 14 hisse alma hakkına sahip ve Fluidstack'in kira ödemelerine kefil olmayı kabul etti.
- Anthropic: Yapay zeka şirketi, tesisin hizmet vermeyi amaçladığı büyük müşterilerden biri.
TeraWulf, operasyonel güvenlik ve acil durum hazırlığından kendisinin sorumlu olduğunu açıkladı. Şirketin strateji sorumlusu Kerri Langlais, yangın sonrası yapılan incelemelerin ardından Knox kutuları, ek yangın muslukları ve güvenlik veri sayfaları için 'çanta' uygulamaları geliştirdiklerini belirtti. Ancak Ağustos ortasında itfaiye şefi Matisz, yangın musluklarının hâlâ kuru olduğunu ve bu konuda bir ilerleme görmediğini söyledi.
Sorumluluk Karmaşası ve Toplumun Endişeleri
Yangın, inşaat hızını kesmedi ve kimse yaralanmadı. Ancak Lake Mariner'da yaşananlar, yapay zeka inşaatı patlamasında giderek yaygınlaşan bir sistemin fotoğrafını çekiyor: sorumluluğun dağıldığı bir yapı. Yangın veya güvenlik ihlali durumunda hukuki sorumluluk, inşaatı yürüten operasyonel sorumluluk, projeyi ayakta tutan finansal sorumluluk ve şebeke ile su kaynakları üzerindeki baskı nedeniyle itibari sorumluluk... Tüm bunlar farklı şirketlere dağılmış durumda.
Somerset kasabası, yangının ardından TeraWulf'ten daha fazla yanıt bekledi ancak şirketin iletişim ekibi, toplumun toplantı taleplerine yanıt vermedi. Kasaba meclisi toplantılarında bölge sakinleri, devletin en büyük yapay zeka veri merkezlerinden birine ev sahipliği yapmanın karşılığında ne aldıklarını sorguluyor. 2024 tarihli bir planlama kurulu sunumuna göre, tesis tamamlandığında 500 megawatt'a kadar güç çekecek ve yalnızca 35-40 kişiye istihdam sağlayacak. Bu, 2019'da vaat edilen 165 kalıcı iş ve 85 milyon dolarlık (yaklaşık 4.1 trilyon TL) sermaye yatırımının çok altında. Yerel halk, bu kadar büyük bir yatırımın getirdiği risklere karşılık kasabanın ne kazandığını sorguluyor.
Lake Mariner'daki yangın, yapay zeka veri merkezlerinin hızla çoğaldığı bir dönemde, bu tesislerin güvenliği ve toplumla ilişkileri konusundaki belirsizlikleri gözler önüne seriyor. Projelerin büyüklüğü ve karmaşıklığı arttıkça, sorumluluk zincirinin nasıl işlediği ve olası bir felakette hesap verebilirliğin nasıl sağlanacağı daha da kritik bir soru haline geliyor.
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yaz!