Trump Yönetimi OpenAI'nin Yanında: NYT Telif Davasında "Adil Kullanım" Savunması

Telif Davasında Yeni Perde

ABD'de yapay zeka ve telif hukuku arasındaki gerilim, Trump yönetiminin OpenAI lehine müdahalesiyle yeni bir boyut kazandı. New York Times'ın (NYT) Aralık 2023'te OpenAI ve Microsoft'a karşı açtığı ve "milyarlarca dolar" tazminat talep ettiği telif davasında, Trump yönetimi bu hafta mahkemeye görüş bildirerek OpenAI'nin adil kullanım argümanını destekledi.

ABD'li avukatların mahkemeye sunduğu bildiride, NYT'nin adil kullanım doktrinini daraltmaya çalıştığı ve bunun temel telif hukuku ilkeleriyle çeliştiği belirtildi. Bildiride, "Bu sonuç temel telif hukuku ilkeleriyle tutarsız olur ve 'Bilimin ve faydalı sanatların ilerlemesini' ciddi şekilde engeller" ifadeleri yer aldı.

Yapay Zeka Eğitimi ve Adil Kullanım

Trump yönetiminin savunması, yapay zeka modellerinin telifli içeriklerle eğitilmesinin adil kullanım kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönünde. Avukatlar, büyük dil modellerinin (LLM) araştırmacılara büyük ilerlemeler kaydettirdiğini ve bu gelişmelerin kısıtlanmasının 'Amerikan refahını ve ekonomik hareketliliğini' olumsuz etkileyeceğini savundu.

Bu yaklaşım, Trump yönetiminin daha önce yayınladığı Ulusal Yapay Zeka Yasama Çerçevesi'ndeki görüşleriyle de örtüşüyor. Yönetim, özel davalarda 'ilgi beyanı' (statement of interest) mekanizmasını sıklıkla kullanarak politika hedeflerini ilerletmeye çalışıyor. Ayrıca, Trump'ın NYT'ye karşı açtığı hakaret davası da göz önüne alındığında, bu müdahalenin hem politik hem de kişisel boyutları olduğu yorumları yapılıyor.

Medya ve Yapay Zeka Arasındaki Çatışma

NYT ile OpenAI arasındaki bu dava, diğer medya kuruluşlarının yapay zeka sistemlerinin telifli eserleri kullanımına karşı açtığı davalar için emsal niteliği taşıyabilir. Son yıllarda Center for Investigative Reporting, Chicago Tribune ve New York Daily News gibi kuruluşlar da benzer hukuki yollara başvurdu.

2025'te önemli bir kararda, bir yargıç Anthropic'in yasal olarak satın alınmış kitaplarla modellerini eğitebileceğine hükmetmiş ancak korsanlıktan sorumlu tutulabileceğini belirtmişti. Bu karar, yazarlarla 1.5 milyar dolarlık bir anlaşmayla sonuçlanmıştı.

Öte yandan, birçok medya kuruluşu OpenAI ile lisans anlaşmaları imzaladı. Associated Press, Axel Springer ve Vox Media bu anlaşmalara imza atanlar arasında. Hatta NYT'nin kendisi, 2025'te Amazon'un yapay zeka araçlarında içeriklerinin kullanılması için bir lisans anlaşması yapmıştı.

ABD'li avukatlar bildirilerinde, "Adil kullanım incelemesi her davadaki belirli gerçeklere ve kullanımlara bağlıdır" diyerek esnek bir yaklaşım sergilendiğini vurguladı. Ancak, "yapay zeka modellerinin eğitimini lisans olmadan genel olarak yasaklayacak geniş bir telif sorumluluğu dayatmanın sorunlu ve hukuken yanlış olacağını" belirttiler. Bu dava, medya ve yapay zeka endüstrisi arasındaki dengenin nasıl kurulacağı konusunda kritik bir dönüm noktası olarak görülüyor.