NASA, ABD Uzay Akademisi için hızlandı: 50 eyalet yarışa giriyor

NASA'dan rekor hızda akademi hamlesi

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), kurulması planlanan ABD Uzay Akademisi için ilk somut adımı attı. Ars Technica'nın haberine göre NASA, akademinin kuruluş sürecine dair ilk ayrıntıları içeren bir belge yayımladı ve ajansın bu kurumu bir an önce hayata geçirmek istediği açıkça görülüyor. Belgede yer alan takvime göre NASA, kalıcı kampüsün temelinin en geç gelecek yıl atılmasını hedefliyor. İlk öğrenci sınıfı 2028'de geçici tesislerde eğitime başlayacak ve 2031'de kalıcı kampüse geçilecek.

En az 300 dönümlük arazi ve 4.000 öğrenci kapasitesi

NASA, Uzay Akademisi için en az 300 dönümlük kalıcı bir arazi arıyor. Akademinin amacı, belgede "uzay alanını keşfetmek, inşa etmek, işletmek, güvence altına almak ve savunmak üzere yeni nesil liderler yetiştirmek" olarak tanımlanıyor. Kampüs başlangıçta 1.200 lisans öğrencisine ev sahipliği yapacak; bu sayının ileride 4.000'e kadar çıkması öngörülüyor. NASA tesislerine ya da üniversite kampüslerine yakınlık ise başvurular için avantaj olarak değerlendirilecek.

50 eyalet teklif verecek, son söz Trump'ta

"Bilgi Talebi" (Request for Information) adı verilen belge, esasen ABD eyaletleri arasında Uzay Akademisi'ne ev sahipliği yapma yarışını başlatıyor. Texas, Florida ve Alabama gibi eyaletlerin federal hükümete cazip teklifler sunması bekleniyor. 50 eyaletin tamamı tek bir yanıt vermeye davet ediliyor; başvurularda arazi, altyapı ve finansman gibi katkıların belirtilmesi isteniyor. Ayrıca katılımcılardan, akademinin kendi bölgelerinde kurulup işletilmesinin maliyetine dair "kaba bir tahmin" sunmaları da talep ediliyor. Başvuruların 26 Ekim'e kadar NASA'ya ulaşması gerekiyor.

14 sayfalık bu belge, adeta büyük bir şirket yer değişikliği yarışını andırıyor: eyaletler ücretsiz arazi, üniversite ortaklıkları ve eyalet fonları gibi paketlerle federal hükümeti kendi topraklarına çekmeye çalışacak. Ancak nihai karar siyasi bir süreçten geçecek. NASA teklifleri önce inceleyip puanlayacak; ardından Donald Trump tarafından atanan ve NASA Yöneticisi Jared Isaacman'ın başkanlık edeceği bir başkanlık komisyonu bunları değerlendirecek. Komisyonda Genelkurmay Başkanı Susie Wiles, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth de yer alıyor. Son kararı ise Trump verecek ve bu kararın cumhuriyetçi eğilimli eyaletlerin lehine olması muhtemel görülüyor.

Askeri mi, sivil mi? Belirsizlik sürüyor

Trump'ın girişimi duyurmasının ve özel komisyonun kurulmasının üzerinden iki hafta geçmesine rağmen Uzay Akademisi hakkında önemli sorular hâlâ yanıt bekliyor. Bunların başında, NASA liderliğindeki sivil bir uzay akademisi ile örnek alındığı anlaşılan ABD askeri hizmet akademileri arasındaki ayrım geliyor. Belge, akademinin "geleceğin bilim insanlarını, mühendislerini, astronotlarını, pilotlarını, operatörlerini, girişimcilerini, kamu görevlilerini, savaşçılarını ve diğer liderlerini" yetiştireceğini belirtiyor. Komisyonun düşünce yapısına yakın bir kaynak Ars'a, mezunların çoğunluğunun okuldan ayrılıp NASA için çalışmasının amaçlandığını, ancak bazılarının ABD Uzay Kuvvetleri'ni (Space Force) seçebileceğini söyledi. Belgede "savaşçılar" yetiştirme hedefinin belirtilmesi de bu ihtimali destekliyor.

Yeni NASA belgesi öğrenim ücreti konusunda sessiz kalıyor; ancak Ars'a aktarılan bilgilere göre ücretsiz eğitim karşılığında öğrencilerin birkaç yıl devlet hizmetinde çalışması beklenecek. Peki ABD neden bir Uzay Akademisi'ne ihtiyaç duyuyor? Ülkede bilim insanı ve mühendis yetiştiren pek çok köklü akademik kurum zaten var. Belge, ABD ekonomisinin ve güvenliğinin giderek artan ölçüde uzaya bağımlı hale geldiğini vurguluyor. Yarım yüzyıl önce NASA'nın kurulduğu dünyadan çok farklı bir dönemde yaşadığımız gerçeği, bu girişimin arkasındaki temel gerekçe olarak öne çıkıyor.