Elektrik Kesintisi Sadece Işıkları Söndürmez
Elektrik kesintileri genellikle bir program dahilinde gelmez. Aniden karanlığa gömüldüğünüzde çoğu insan el fenerini ararken, elektronik cihazlarını düşünmez. Oysa bilgisayarınız hâlâ prize takılıysa ve elektrik geri geldiğinde bu bağlantı devam ediyorsa, cihazınız büyük bir tehlike altında olabilir. Birçok kişi, bilgisayarın kendiliğinden kapanmasının onu korumak için yeterli olduğunu sanır. Ancak bu doğru değil. Kapalı bir bilgisayar bile evin elektrik tesisatına bağlı kalmaya devam eder ve hasar tam da bu bağlantı üzerinden gerçekleşir.
Bilgisayarlar özellikle savunmasızdır; çünkü anakart, RAM ve SSD gibi bileşenler beklenmedik voltaj dalgalanmalarına karşı son derece hassas devrelerle üretilir. Riskin boyutunu anlamak önemli. Elektrik kesildiğinde, ister şebeke aşırı yüklenmesi, ister ekipman arızası, isterse atan bir sigorta nedeniyle olsun, elektrik sistemi sessizce durmaz. Kesinti öncesi ve sonrasındaki anlarda voltaj keskin bir şekilde dalgalanabilir ve elektrik geri geldiğinde ortaya çıkan dalga, genellikle kesintinin kendisinden daha yıkıcı olur. ABD'de standart ev devreleri 120 voltta çalışır; bu seviyelerin üzerindeki ılımlı dalgalanmalar bile hassas bilgisayar bileşenlerine kalıcı olarak zarar verebilir.
Bilgisayar Kapalıyken de Tehlikede
Elektrik kesintisinden önce bilgisayarınızı kapatsanız bile güvende olduğunuzu düşünmeyin. Elektrik, güç geri geldiğinde kablo üzerinden geçerek makine karanlıkta olsa dahi iç bileşenlere ulaşabilir. Bunun en yaygın nedeni elektrik dalgalanmalarıdır; bunlar, genellikle yıldırım veya yakındaki elektrik hatlarındaki hasar nedeniyle ani bir akım sıçraması olduğunda meydana gelir. Evinize doğrudan isabet etmeyen bir yıldırım bile yerel trafonuz üzerinden evinizin kablolarına bir dalga gönderebilir. Kesintiden sonra şebeke yeniden devreye girdiğinde genellikle ek bir voltaj sıçraması yaşanır, yani tehlike ışıklar geri geldiğinde sona ermez.
Üstelik bilgisayarınız açıkken elektrik kesilirse, bu ani güç kaybı kendi sorunlarını da beraberinde getirir. Kaydedilmekte olan veya güncellenen dosyalar bozulabilir; bu da işletim sistemi güncellemeleri sırasında olursa sisteminizi kullanılamaz hale getirebilir. Bilgisayarınızda HDD varsa, ani kapanmalar mekanik kafalara da zarar verebilir.
Fırtına Öncesi ve Sonrası Ne Yapmalı?
Bilgisayarınızın fırtına sırasında hasar görmemesi için, şiddetli hava koşullarının yaklaştığını öğrendiğinizde sisteminizi kapatın ve fişten çekin. Elektrik zaten kesilmişse bile makineyi fişten çekmeye değer. Aynı şeyi yönlendiriciniz (router) için de yapın; çünkü elektrik fırtınalarında en sık yanan cihazlardan biri odur. Zaten yönlendiricinizi düzenli olarak yeniden başlatmanız gerekir, bu yüzden fişten çekmek zarar vermez. Televizyonunuz gibi diğer pahalı elektronik cihazları da fişten çekerek koruyun.
Masaüstü bir bilgisayarda güç kaynağını (PSU) kapatmak, sisteme akım girmesini engellediği için yardımcı olabilir. Ancak yıldırım düşmesi gibi aşırı bir olay yine de hasara yol açabilir. Bu noktada bir dalgalanma koruyucusu çok daha iyi bir fikirdir. Kaliteli bir dalgalanma koruyucusu, voltaj sıçramalarını ekipmanınıza ulaşmadan emerek ilk savunma hattı olarak görev yapar. Daha da iyisi bir UPS (kesintisiz güç kaynağı) almaktır. UPS, dalgalanma korumasını yedek batarya ile birleştirir. Cihazlarınızı saatlerce çalıştırmak için tasarlanmamış olsa da kısa kesintiler sırasında kapanmaları önler ve çalışmanızı kaydedip sistemi kapatmanız için size zaman tanır.
Unutmayın: Elektrik ve bilgisayarlar iyi bir ikili değildir. Küçük bir önlem, hem cihazınızı hem de verilerinizi büyük bir baş ağrısından kurtarabilir.
Henüz yorum yok — ilk yorumu sen yaz!