Bilim İnsanı Açıkladı: Oyunlarda Eşya Kırmanın Bilimsel Sırrı

Öfke Değil, Haz: Kırmanın Bilimi

Hiç efsanevi bir kılıcı kayadan çekmediniz, değil mi? Ya da Osaka'nın loş bir barında yaşlı bir yakuza patronu tarafından ekibe alınmadınız. Video oyunlarındaki senaryoları gerçek hayatta yaşamak pek sık olmaz. Ama geçtiğimiz günlerde Manhattan'ın Aşağı Doğu Yakası'ndaki bir öfke odasında (rage room), yakında çıkacak olan anlatı odaklı macera oyunu Virtue and a Sledgehammer'ın fantezisini gerçekleştirme şansı buldum.

Deconstructeam ve Selkie Harbor tarafından geliştirilen, Devolver Digital tarafından yayınlanan oyun, Pratelle adında tek kişilik bir ordu olan bir kadının hikayesini anlatıyor. Pratelle, İspanya kırsalındaki memleketinin kalanını yok etmeye kararlı ve yanında sadece "20 kilo fiziksel medya" taşıyor. Çocukluğunun harabelerinde ilerlerken, anıları küp kafalı robotlara yüklenmiş eski komşularının kalıntılarıyla karşılaşıyor. Bazıları dönüşünü endişeyle karşılarken, diğerleri saldırganlıkla karşılıyor. Her iki durumda da çekiç onları buluyor. Her şey çekici buluyor.

Öfke Odasında İlk Deneyim

Öfke odasına adım attığımda içimdeki canavarı anında serbest bırakacağımı sanmıştım, ama gerçek biraz farklıydı. Alan beklediğimden daha dardı. Fizik yasaları ilk başta göz korkutucuydu. Bir tabağı duvara fırlattım ve sadece küçük bir hasarla geri döndü. Utanç verici! Sonunda seçimimi bir alüminyum beyzbol sopasından yana kullandım ve bir LED televizyona saldırdım. Ekranı kırıp içindeki plastik katmanları aştım ve arka metal kabuğa kadar indim. Sadece yarım saat sonra terden sırılsıklam olmuş, aptal gibi sırıtıyordum. Alışılmadık derecede heyecan verici bir Çarşamba öğleden sonrasıydı.

Peki neden bir şeyleri kırmak bu kadar tatmin edici? Bunu öğrenmek için Kaliforniya'daki Salk Enstitüsü'nde duygusal nörobilimci ve doktora sonrası araştırmacı olan Dr. Eric Leonardis ile konuştum. Bana bir şeyleri kırmanın harika hissettirmesinin birçok nedeni olduğunu söyledi, ancak bunlar muhtemelen sandığınız gibi değil.

Öfke Boşaltma Efsanesi

"İlk sezginiz bunun öfke boşaltmakla ilgili olduğudur. Katarsis. Öfkenizi ifade ederseniz, onu dışarı atarsanız, gelecekte öfkeli olmayacağınız fikri. Aslında bu bir efsane. Bilimsel olarak çürütülmüş bir şey," diye açıkladı Leonardis. Son zamanlarda 154 çalışmayı kapsayan bir meta-analize işaret etti. Bu analiz, yumruklama torbasına vurmak veya koşuya çıkmak gibi fiziksel aktivitelerle öfkeyi dindirme girişimlerini değerlendiriyordu. "Bulgular, insanların aslında daha fazla agresif davranış sergilediğini gösteriyor çünkü olayı düşünüp duruyorlar. Ve sonrasında daha öfkeli olduklarını bildiriyorlar. Bunun nedeni uyarılma transferi denen bir şey," diye devam etti. "Yani yüksek bir kalp atış hızınız varsa ve stresli görünüyorsanız, bunun nereden geldiğini yerleştirmek zor olur ve genellikle bu devam eder."

Peki bu, bit pazarından alınan eşyalara vurmanın, ölmüş bir sevdiğinizin evini yıkmakla aynı etkiyi yaratacağı anlamına mı gelir? Tam olarak değil. Ama bu tamamen yararsız olduğu anlamına da gelmez. Bağlantımız olmayan rastgele nesneleri yok etmek, kederimizi veya öfkemizi doğrudan azaltmasa da, Leonardis beynimizin bir dizi zevk verici kimyasal salgıladığını söylüyor. Bu kimyasallar narkotiklere çok benziyor. Yanılmıyor: sopam televizyon ekranında ilk sağlam çentiği açtığında, sanki bir kadeh sert içkiyi kafaya dikmişim gibi hissettim. "Vücudumuzda endokannabinoidler salgılanıyor..." diye açıklıyor.

Oyunlarda ve Gerçekte Kırmanın Cazibesi

İşte bu yüzden Virtue and a Sledgehammer gibi oyunlar, yıkım eyleminden garip bir haz alıyor. Oyun, Pratelle'in travmatik geçmişiyle yüzleşmesini konu alırken, oyuncuya da bu yıkım fantezisini güvenli bir şekilde deneyimleme imkanı sunuyor. Gerçek hayatta bir öfke odasında yaşadığım deneyim, oyunun vaat ettiği katarsisin aslında karmaşık bir nörolojik süreç olduğunu gösterdi. Kırmak, bize kontrol illüzyonu veriyor ve beynimizi ödüllendiriyor. Belki de bu yüzden hem oyunlarda hem de gerçekte eşya kırmak bu kadar bağımlılık yapıcı.